در میان سازهایی که هر کدام بخشی از تاریخ و فرهنگ یک سرزمین را روایت می‌کنند، قانون تنها مجموعه‌ای از سیم‌ها و نغمه‌ها نیست، بلکه سازی است که می‌تواند از دل موسیقی، صدای یک هویت را به گوش نسل جوان برساند، برای ائلینا غفاری، نوازنده نوجوان تبریزی، این ساز از همان سال‌های کودکی به دوستی همیشگی تبدیل شده است؛ دوستی که او را به دنیای موغام، موسیقی هویتی آذربایجان و صحنه‌های جشنواره‌های ملی رسانده است.

به بهانه حضور ائلینا غفاری، نوازنده نوجوان ساز قانون، در ششمین جشنواره سراسری موسیقی موغام، با او به گفت‌وگو نشستیم تا از دغدغه‌هایش برای حفظ و معرفی موسیقی آذربایجان و جایگاه قانون در این میراث موسیقایی بگوییم.

• از ۶ سالگی وقتی «قانون» هم‌نفس یک کودک شد

نوازنده قانون در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار آذروطن می‌گوید: من الینا غفاری، متولد ۲۵ مرداد ۱۳۹۳ از شهر تبریز هستم و حدود شش سال و نیم است که در عرصه موسیقی و در زمینه ساز قانون فعالیت می‌کنم و آموختن ساز قانون را از ۶ سالگی آغاز کردم و پنج سال نخست آموزش این ساز را نزد استاد پانیذ ستاری فرا گرفتم.

• موغام را با ساز قانون، از استاد ناصر مددی می آموزم

الینا غفاری ادامه می‌دهد: پس از آن، بخشی از موغام‌ها را در طول یک سال نزد استاد سونار نجاری آموختم و در حال حاضر نیز موغام‌ها را از استاد ناصر مددی فرا می‌گیرم، همچنین برای تکمیل آموزش ساز قانون، نزد آیسو صادق‌اوا، استاد دانشگاه ساز قانون شهر باکو، آموزش می‌بینم.

• در مکتب ″دان اولدوزو″ انسانیت و اخلاق آموختم

او با اشاره به فعالیت خود در آموزشگاه موسیقی دان اولدوزو می‌افزاید: در حال حاضر در آموزشگاه دان اولدوزو به مدیریت استادان گرانقدر تبریز، حسین ملکی‌زاده و سولماز بالایی، با گروه موغام همکاری می‌کنم و حدود چهار روز در هفته در این مرکز هنری حضور دارم.

این نوازنده ادامه می‌دهد: اساتید این آموزشگاه در مسیر پیشرفت من کمک شایانی کرده‌اند، من از آنها تنها موسیقی نیاموختم، بلکه انسانیت، منش و اخلاقشان را نیز الگوی خود قرار دادم، چرا که آنها همیشه با مهر، محبت و حمایت‌های خود باعث پیشرفت من در این مسیر شده‌اند.

غفاری می‌گوید: در اینجا لازم می‌دانم از پدر و مادرم که همیشه حامی من بوده‌اند و در مسیر پیشرفت هنری‌ام کمک زیادی به من کرده‌اند، صمیمانه تشکر کنم، همچنین در زمینه موغام، استاد ناصر مددی و محمد صالحیان با آموزش‌ها و راهنمایی‌های خود نقش مهمی در پیشرفت من داشته‌اند.

• از تبریز تا صحنه‌های ملی

او خاطرنشان می کند: در گروه کنسرت بانوان پارلا و گروه آذربایجان نیز فعالیت می‌کنم و تاکنون در جشنواره‌ها و رویدادهای مختلف موسیقی حضور داشته‌ام.

این نوازنده جوان ادامه می‌دهد: کسب مقام اول در هفدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان، انتخاب به عنوان برگزیده هجدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان، برگزیده پنجمین جشنواره موسیقی موغام و شرکت در ششمین جشنواره سراسری موسیقی موغام از جمله تجربه‌های من در این مسیر بوده است. غفاری می‌افزاید: همچنین امسال در نوزدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان حضور خواهم داشت و علاوه بر این، در جشنواره‌های فجر، شمس و مولانا و عبدالقادر مراغه‌ای به همراه گروه ارکستر یاغیش حضور داشته‌ام و به مدت سه سال نیز در گروه هنری یاغیش به رهبری استاد حبیب‌الله صیرفی فعالیت کرده‌ام.

او ادامه می‌دهد: همچنین به همراه گروه بانوان پارلا به رهبری غلامرضا میرزازاده در جشنواره بانوان کیش حضور داشته‌ام که این تجربه‌ها برای من بسیار ارزشمند بوده‌اند.

• صدای قانون را برای نفس کشیدن در دنیای موسیقی انتخاب کردم

این هنرمند نوجوان با اشاره به آغاز علاقه خود به قانون می‌گوید: به گفته پدر و مادرم، من از سنین خردسالی استعداد خاصی در تشخیص ریتم در انواع موسیقی داشتم. بر همین اساس، به صدا و نوای سازهای مختلف گوش دادم و در نهایت صدای دلنشین قانون را برای دنیای موسیقی خود انتخاب کردم.

غفاری می‌افزاید: من ساز قانون را یک دوست همیشگی برای خودم می‌دانم، زمانی که قانون می‌نوازم، گذر زمان را احساس نمی‌کنم و گویی وارد دنیایی می‌شوم که در آن تنها موسیقی و احساس حضور دارد.

او ادامه می‌دهد: قانون را بخشی از موسیقی هویتی آذربایجان می‌دانم و معتقدم این ساز می‌تواند بخشی از تاریخ و فرهنگ موسیقایی این سرزمین را به نسل جوان و نسل‌های آینده منتقل کند.

• در ششمین جشنواره موغام، با قانون، خوانندگان را همراهی می‌کنم

این نوازنده با اشاره به حضور خود در ششمین جشنواره سراسری موسیقی موغام بیان می‌کند: در ششم از سرزمین خودم دفاع کنم، برای من، موسیقی می‌تواند ابزاری برای معرفی فرهنگ، هویت و پیشینه سرزمینم باشد.

• «قانون» صدای گذشتگان موغام است

او در پاسخ به اینکه قانون برای او صدای گذشته است یا ساز روایتگر آینده، می‌گوید: می‌توانم بگویم ساز من صدای گذشتگان صنعت موغام است، چراکه تاریخ موسیقی موغام در گذشته شکل گرفته و ریشه‌های این موسیقی در نسل‌های پیشین قرار دارد.

این نوازنده می‌افزاید: با این حال، همین صدای گذشته می‌تواند به امروز و آینده برسد و اگر نسل جوان این سازها و موسیقی را بشناسد و یاد بگیرد، می‌تواند آنها را زنده نگه دارد و به نسل‌های بعد منتقل کند.

• راه رسیدن به عمق موغام، از شناخت تاریخ آذربایجان می‌گذرد

غفاری ادامه می‌دهد: برای اینکه لذت اصلی موسیقی آذربایجانی را بچشیم، باید در مرحله نخست تاریخ و گذشته کامل این سبک موسیقی را بشناسیم و درک کنیم، به نظر من تاریخ موسیقی آذربایجان در موغام خلاصه شده است و شناخت این پیشینه می‌تواند به هنرمند کمک کند تا موسیقی را عمیق‌تر، زیباتر و با احساس بیشتری اجرا کند.

او ابراز می کند: امیدوارم ساز قانون در سرزمینم بیشتر شناخته شود و نسل جوان با شناخت موسیقی هویتی آذربایجان، قدم‌های بیشتری برای حفظ و معرفی این میراث ارزشمند بردارد. دوست دارم صدای قانون من، صدای همدلی، حماسه و هویت سرزمینم باشد.

مصاحبه: زهرا ناصران